Etapem niezbędnym przed uruchomieniem stacji ładowania EV jest formalny odbiór przez UDT. To postępowanie administracyjno-techniczne, w ramach którego urząd weryfikuje zgodność stacji z przepisami technicznymi dla ładowarek EV, normami oraz wymogami bezpieczeństwa dla infrastruktury EV. Ocenie podlega zarówno dokumentacja projektowa i powykonawcza, jak i sposób montażu, zastosowane zabezpieczenia oraz warunki eksploatacji. Przedstawiamy, jak przebiega ta procedura w praktyce.
Odbiór stacji ładowania przez UDT – na czym polega?
Czym w ogóle jest odbiór stacji ładowania przez UDT i kiedy jest wymagany? W uproszczeniu to badanie techniczne wstępne prowadzone przez Urząd Dozoru Technicznego przed dopuszczeniem urządzenia do eksploatacji. Dotyczy to przede wszystkim publicznych i komercyjnych stacji ładowania EV oraz infrastruktury ładowania transportu publicznego, zdefiniowanych w ustawie o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz w rozporządzeniu dotyczącym wymagań technicznych dla stacji i punktów ładowania.
UDT wyróżnia badanie techniczne wstępne (przed oddaniem do użytkowania) oraz badanie eksploatacyjne – po naprawie, modernizacji lub zmianie lokalizacji stacji. Każda większa inwestycja w stacje ładowania EV musi być zaplanowana tak, aby uwzględniać wymagania dozoru technicznego już na etapie projektu, a nie dopiero po zakończeniu robót. Dla części niewielkich ładowarek, szczególnie stosowanych w warunkach domowych, odbiór UDT nie jest konieczny. W razie wątpliwości warto sprawdzić status konkretnej instalacji przed rozpoczęciem inwestycji.
Normy UDT dla stacji ładowania EV i przepisy techniczne dla ładowarek EV
Żeby zrozumieć, czego UDT wymaga przy odbiorze, trzeba spojrzeć na przepisy techniczne dla ładowarek EV i powiązane z nimi normy. Trzon regulacji stanowią:
- ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych,
- rozporządzenie Ministra Energii z 26 czerwca 2019 r. w sprawie wymagań technicznych dla stacji ładowania i punktów ładowania,
- normy dotyczące instalacji i samych urządzeń, w tym PN-HD 60364 (instalacje elektryczne niskiego napięcia), PN-HD 60364-7-722 (instalacje do ładowania pojazdów elektrycznych), IEC/PN-EN 61851 (systemy ładowania) oraz PN-EN 62196 (złącza, gniazda, wtyczki).
Normy UDT dla stacji ładowania EV wynikają wprost z tych dokumentów. Urządzenie ma być zgodne z deklarowanymi normami, prawidłowo dobrane do sieci zasilającej i środowiska pracy, a instalacja musi zapewniać ochronę przed porażeniem, przepięciami i pożarem. W praktyce oznacza to m.in.:
- zastosowanie odpowiednich wyłączników różnicowoprądowych (np. typu B lub A-EV) zgodnie z PN-HD 60364-7-722,
- poprawny dobór przekrojów przewodów i zabezpieczeń nadprądowych;
- wykonanie uziemień oraz ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej w sposób opisany w przewodniku UDT dla infrastruktury EV,
- czytelne oznakowanie stacji ładowania EV, opis zabezpieczeń i procedur postępowania w razie awarii,
- zapewnienie odpowiednich odległości od materiałów palnych i dróg ewakuacyjnych, w powiązaniu z wymaganiami przeciwpożarowymi budynku.
Spełnienie tych wymagań jest później weryfikowane zarówno na etapie dokumentacji, jak i podczas wizji lokalnej inspektora.
Dokumenty do zgłoszenia – od opinii ppoż elektromobilność po protokoły pomiarów
Z punktu widzenia inwestora dobrze jest zebrać w jednym miejscu cały pakiet dokumentów, które UDT wymaga przy zgłoszeniu urządzenia do badania wstępnego. Oficjalny wykaz można znaleźć na stronie UDT w sekcji „Zgłoszenie urządzenia do badania” oraz w udostępnianych formularzach. Wymagane są:
- wniosek o przeprowadzenie badania wstępnego stacji ładowania składany przez właściciela lub eksploatującego,
- opis techniczny urządzenia – parametry stacji, schematy elektryczne, sposób zasilania, zabezpieczenia,
- deklaracje zgodności i dokumentacja producenta ładowarki (CE, wykaz norm, instrukcja eksploatacji),
- poświadczenie prawidłowości montażu – informacje od wykonawcy instalacji, często na dedykowanym formularzu UDT,
- protokoły pomiarów elektrycznych wykonanych zgodnie z PN-HD 60364-6 i wytycznymi UDT, np. rezystancji izolacji, impedancji pętli zwarcia, skuteczności ochrony przeciwporażeniowej,
- opinie ppoż elektromobilność – sporządzona przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, potwierdzająca, że stacja i jej lokalizacja spełniają wymagania przepisów pożarowych,
- ewentualne uzgodnienia z zarządcą obiektu, operatorem sieci dystrybucyjnej czy innymi organami, jeżeli wynika to z lokalnych uwarunkowań.
Im lepiej uporządkowany i opisany jest ten pakiet, tym sprawniej przebiega weryfikacja wniosku i sama procedura odbioru stacji ładowania przez UDT.
Badanie techniczne UDT – jak przebiega odbiór stacji ładowania EV?
Kiedy dokumentacja jest gotowa i wniosek trafił do urzędu, zaczyna się właściwa procedura odbioru. Zgodnie z rozporządzeniem UDT ma określony czas na przeprowadzenie badania wstępnego stacji ładowania i infrastruktury ładowania transportu publicznego. Przebieg badania w skrócie wygląda tak:
- Weryfikacja dokumentacji – inspektor sprawdza kompletność wniosku, zgodność opisów technicznych z normami i rozporządzeniem oraz ważność pomiarów elektrycznych.
- Kontrola miejsca instalacji – ocena usytuowania stacji ładowania EV w kontekście dróg ewakuacyjnych, wentylacji, odległości od materiałów palnych i wyposażenia przeciwpożarowego, w powiązaniu z opinią ppoż.
- Oględziny urządzeń i zabezpieczeń – sprawdzenie oznaczeń, stopnia ochrony obudowy, rodzaju zastosowanych wyłączników różnicowoprądowych, wyłączników głównych, przycisków awaryjnego zatrzymania, tablic informacyjnych i instrukcji ładowania.
- Próby funkcjonalne – test działania stacji z użyciem pojazdu, symulatora obciążenia lub przyrządów pomiarowych; weryfikacja prawidłowego rozpoczęcia i zakończenia ładowania, zadziałania zabezpieczeń przy zwarciu lub upływie prądu.
- Ocena zgodności z przepisami technicznymi dla ładowarek EV – inspektor potwierdza, że wszystkie elementy instalacji odpowiadają wymaganiom rozporządzenia i przywołanych norm.
Pozytywny wynik badania kończy się wydaniem decyzji (protokołu) dopuszczającej stację do eksploatacji. W przypadku stwierdzenia niezgodności UDT wskazuje, co wymaga poprawy.
Przygotuj się do odbioru stacji ładowania przez UDT, by uniknąć poprawek
Jeśli chcesz, aby odbiór stacji ładowania przez UDT przebiegł spokojnie i bez serii uzupełnień, dobrze jest traktować wymagania urzędu jako część projektu od pierwszego szkicu koncepcji. W praktyce oznacza to zaplanowanie całego procesu z myślą o badaniu wstępnym. Pomaga w tym kilka prostych zasad:
- już na etapie koncepcji sprawdź, czy planowane stacje ładowania EV będą podlegały dozorowi i jakie przepisy techniczne dla ładowarek EV będą miały zastosowanie w konkretnej lokalizacji,
- korzystaj z aktualnych przewodników UDT, poradnika o pomiarach elektrycznych oraz materiałów dotyczących ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej infrastruktury EV,
- zaplanuj uzyskanie opinii ppoż elektromobilność równolegle z projektem instalacji, zamiast odkładać to na sam koniec,
- dopilnuj, aby wykonawca instalacji przygotował kompletne protokoły pomiarowe oraz czytelne poświadczenie prawidłowości montażu,
- przed złożeniem wniosku przeprowadź wewnętrzny „mini-audyt” dokumentacji. Sprawdź spójność danych, dat i oznaczeń między projektem, protokołami a kartami katalogowymi urządzeń.
Dzięki takiemu podejściu badanie techniczne i odbiór stacji ładowania EV stają się naturalnym zakończeniem dobrze zaplanowanego procesu. To z kolei przekłada się na szybsze uruchomienie punktów ładowania, mniejsze ryzyko przestojów i realne poczucie, że infrastruktura pracuje bezpiecznie.